Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017
Πρόγραμμα «Ήλιος», Βιοκαύσιμα, Ελληνικό: τι προβλέπει το τριπλό σχέδιο νόμου του ΥΠΕΚΑ
[17/02/2012 - ΣΥΝΤΑΞΗ/ΠΗΓΗ: Econews.gr]
πατήστε για μεγέθυνση
ypeka-logo_F19061.jpg
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής απέστειλε στα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου το προσχέδιο του νομου «Σχέδιο ανάπτυξης του πρώην Αεροδρομίου Ελληνικού - Εθνικό πρόγραμμα αξιοποίησης ηλιακού ενεργειακού δυναμικού "Ήλιος" - Ενσωμάτωση οδηγιών 2009/28/ΕΚ και 2009/30/ΕΚ για τα βιοκαύσιμα».

Το προσχέδιο του νομου περιλαμβάνει τρεις βασικές ενότητες που αποτελούν και υποχρεώσεις του ΥΠΕΚΑ στο πλαίσιο του νέου Μνημονίου Συνεννόησης Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Πολιτικών της χώρας μας με τους εταίρους μας:

  • Πλαίσιο αξιοποίησης του Ελληνικού: δίνονται οι βασικές κατευθύνσεις χρήσεων γης και συνολικής αξιοποίησης ως βασικό πλαίσιο για τις προσφορές που αναμένονται μέχρι 30 Μαρτίου από υποψήφιους επενδυτές με βάση την πρόσκληση ενδιαφέροντος που έχει δημοσιοποιηθεί στις 8-12-2011, στο πλαίσιο διεθνούς διαγωνιστικής διαδικασίας.
  • Θέσπιση του προγράμματος «ΗΛΙΟΣ»για την αξιοποίηση του ηλιακούενεργειακού δυναμικού, την εξαγωγή ενέργειας μέσω των διευρωπαϊκών δικτύων και τη συνεισφορά στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους. Σύσταση της εταιρείας «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.»με μοναδικό μέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο, ως φορέα προώθησης και υλοποίησης του προγράμματος.
  • Ολοκλήρωσητης μεταφοράς της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ και της Οδηγίας 2009/30/ΕΚ για ταβιοκαύσιμα,που υπόκεινται σε κοινοτική προθεσμία που λήγει επίσης εντός του πρώτου τριμήνου 2012.

Το προσχέδιο του νομου θα συζητηθεί σε προσεχή συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου και θα αναρτηθεί για ηλεκτρονική διαβούλευση, ώστε να κατατεθούν σχόλια και προτάσεις των πολιτών, πριν την οριστική κατάθεσή του στη Βουλή.

Αναλυτικότερα, το εισηγητικό σημείωμα για το Πρόγραμμα Ήλιος έχει ως εξής:

Ενότητα Α'

Πλαίσιο αξιοποίησης του Ελληνικού

Με τις προτεινόμενες διατάξεις της Ενότητας Α΄ του υποβληθέντος προσχεδίου:

- Επιδιώκεται η ρύθμιση κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν τη συνδυασμένη ανάπτυξη και αξιοποίηση του τέως Αεροδρομίου του Ελληνικού, του Ολυμπιακού Κέντρου Ιστιοπλοΐας Αγίου Κοσμά και του Αθλητικού Κέντρου Νεότητας Αγίου Κοσμά, τα οποία συγκροτούν από κοινού τον Μητροπολιτικό Πόλο Ελληνικού - Αγίου Κοσμά.

- Προσδιορίζονται οι χωροταξικοί, πολεοδομικοί αλλά και δημοσιονομικοί και αναπτυξιακοί στόχοι της αξιοποίησης.

- Προσδίδεται στο ακίνητο του Ελληνικού - Αγίου Κοσμά, για πρώτη φορά, ενιαία και συνολική πολεοδομική ταυτότητα, συμβατή με τον αναπτυξιακό του προορισμό και τη μακρο-χωροταξική του ένταξη.

- Καθορίζονται, ειδικότερα, τα βασικά πολεοδομικά μεγέθη του ακινήτου (γενικές χρήσεις γης, μικτός συντελεστής δόμησης, ύψος κτιρίων και εγκαταστάσεων, μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη, ελάχιστο εμβαδόν Μητροπολιτικού Πάρκου Πρασίνου και Αναψυχής κλπ).

- Eισάγεται ειδική διαδικασία για την αξιοποίηση του ακινήτου, με σαφή βήματα ανά στάδιο, η οποία συμβαδίζει με τη διαδικασία επενδυτικής ωρίμανσης και μπορεί να ανταποκριθεί τόσο στην κλίμακα της επιδιωκόμενης ανάπτυξης όσο και στην πρωτοτυπία του αναπτυξιακού εγχειρήματος.

- Παρέχεται, ειδικότερα, η εξουσιοδότηση για την έγκριση του γενικού σχεδίου ανάπτυξης του ακινήτου με Προεδρικό Διάταγμα για λόγους κυρίως ασφάλειας δικαίου στη διαδικασία αξιοποίησης του ακινήτου.

- Παρέχονται οι εξουσιοδοτήσεις για τις λοιπές εγκρίσεις (ΥΑ ή ΚΥΑ) εφαρμογής του επενδυτικού σχεδίου και έτσι αποσαφηνίζεται πλήρως και συστηματοποιείται το αδειοδοτικό/χωροθετικό «τοπίο» της αξιοποίησης του ακινήτου, αλλά και ο τρόπος έκδοσης των οικοδομικών αδειών της επένδυσης.

- Ενδυναμώνεται η επενδυτική αξία του ακινήτου και διευκολύνεται η διαδικασία αξιοποίησής του που έχει ήδη δρομολογηθεί από το Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου.

- Αποτυπώνεται, δηλαδή, πλήρως το θεσμικό πλαίσιο ανάπτυξης του ακινήτου, πριν την εμφάνιση των επενδυτών, οι οποίοι έχουν κληθεί (διεθνώς) να εκδηλώσουν κατ' αρχήν το ενδιαφέρον τους στον διαγωνισμό την 30.3.2012.

Επίσης, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις της ιδίας Ενότητας:

- Συνιστάται το Γραφείο Ελληνικού στη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο θα λειτουργήσει ως «υπηρεσία μίας στάσεως» για όλα τα θέματα που αφορούν την έγκριση και εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου.

- Καθιερώνεται ειδική διαδικασία για την κατεδάφιση από την ΕΛΛΗΝΙΚΟ Α.Ε. κτηρίων, εγκαταστάσεων και αποθηκευτικών χώρων που βρίσκονται στην περιοχή αξιοποίησης και τα οποία επίσης ανήκουν στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου.

- Μεταφέρονται στην ΕΛΛΗΝΙΚΟ Α.Ε τα δικαιώματα χρήσης, διοίκησης και διαχείρισης και της παράκτιας ζώνης έμπροσθεν του πρώην αεροδρομίου (Ολυμπιακό Κέντρο Ιστιοπλοΐας Αγίου Κοσμά και Αθλητικό Κέντρο Νεότητας Αγίου Κοσμά) η οποία ήδη έχει περιγραφεί στο αντικείμενο αξιοποίησης του διαγωνισμού.

- Καθορίζονται ειδικές διαδικασίες αποβολής των τρίτων (παραχωρησιούχων, χρηστών και μισθωτών) από το ακίνητο, στο πλαίσιο της απελευθέρωσης και της ωρίμανσής του, ιδίως σε περιπτώσεις δυστροπίας εκ μέρους των τρίτων, με σκοπό την αποτροπή μελλοντικών καθυστερήσεων στην υλοποίηση του έργου και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του ελληνικού δημοσίου.

Ενότητα Β΄

Θέσπιση του προγράμματος «ΗΛΙΟΣ»

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις της Ενότητας Β' θεσπίζεται το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο για το σχεδιασμό και την υλοποίηση του υψίστης σημασίας ενεργειακού προγράμματος ΗΛΙΟΣ, του οποίου η άμεση και επείγουσα θέση σε εφαρμογή επιτάσσεται από τις πρόσφατες δεσμεύσεις, οι οποίες συνομολογήθηκαν στο Μνημόνιο Συνεργασίας για τις Συγκεκριμένες Προϋποθέσεις Οικονομικής Πολιτικής και προσδιορίζονται ειδικότερα στο κομμάτι που αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ βρίσκεται στο επίκεντρο της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας συνιστώντας στην ουσία ένα επενδυτικό εργαλείο αξιοποίησης του πλούσιου ηλιακού ενεργειακού δυναμικού που διαθέτει η χώρα μας. Αποτελεί μία καθαρά ελληνική ενεργειακή πρόταση, η οποία βρίσκει νομικό έρεισμα στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2009/28/ΕΚ (EEL 140/2009) για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συγκεκριμένα στους προβλεπόμενους μηχανισμούς συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών. Σύμφωνα με τους προαναφερόμενους μηχανισμούς συνεργασίας, ένα κράτος μέλος με υψηλό δυναμικό σε ΑΠΕ μπορεί να εξάγει ενέργεια (στατιστικά ή με φυσικό τρόπο) σε άλλα κράτη-μέλη που έχουν χαμηλό δυναμικό και συνεπώς υψηλό κόστος επένδυσης, με απώτερο σκοπό να επιτευχθούν οι εθνικοί στόχοι της Οδηγίας 28/2009 για τη διείσδυση των ΑΠΕ στην τελική ενεργειακή κατανάλωση.

Το πρώτο άρθρο των προτεινόμενων διατάξεων για το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ περιγράφει συνοπτικά το αντικείμενο, ρυθμίζει το περιεχόμενο και θέτει τους σκοπούς, στους οποίους το εν λόγω πρόγραμμα αποβλέπει. Ειδικότερα, σκοποί του Προγράμματος αποτελούν:

- η ανάπτυξη, παραγωγή και εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται με χρήση ηλιακής ακτινοβολίας,

- η προώθηση και υποστήριξη σχεδίων ανάπτυξης υποδομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνικό και διευρωπαϊκό επίπεδο σύμφωνα με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.),

- η αξιοποίηση του ηλιακού δυναμικού των δημοσίων ακινήτων προς όφελος της εθνικής οικονομίας και προς εξυπηρέτηση του εθνικού στόχου της αποπληρωμής του δημοσίου χρέους

- η διεθνής συνεργασία στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προαγωγή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη διευκόλυνση της μεταφοράς της ενέργειας αυτής στα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας.

Το δεύτερο άρθρο των προτεινόμενων ρυθμίσεων αφορά στη σύσταση, συγκρότηση και λειτουργία της εταιρείας που αποτελεί τον φορέα υλοποίησης του Προγράμματος ΗΛΙΟΣ. Η εν λόγω ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» και το διακριτικό τίτλο «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.» λειτουργεί χάριν του δημόσιου συμφέροντος, κατά τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, και εποπτεύεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι η Εταιρεία αποσκοπεί στο να διερευνά και να αξιολογεί το δυναμικό της χώρας σε ηλιακή ενέργεια, καθώς και να εισηγείται προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για την ένταξη στο Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ δημοσίων ή άλλων ακινήτων, τα οποία κρίνονται κατάλληλα για την εγκατάσταση και λειτουργία σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή ακτινοβολία και τα οποία η Εταιρία διαχειρίζεται για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου ή του κατά περίπτωση κυρίου τους κατόπιν παραχώρησης σε αυτήν σχετικών δικαιωμάτων χρήσης και εκμετάλλευσης.

Για την εκπλήρωση του σκοπού της, η Εταιρεία δύναται επίσης να συνιστά εταιρείες κάθε μορφής στις οποίες θα εισφέρει δικαιώματα διαχείρισης, χρήσης, εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα σε ακίνητα που διαχειρίζεται, της έχουν παραχωρηθεί ή της ανήκουν, να αναθέτει σε τρίτους τη διεκπεραίωση ειδικών κατά περίπτωση έργων ή μελετών για την υλοποίηση του Προγράμματος ΗΛΙΟΣ, να συνάπτει συμβάσεις παραχώρησης με τρίτους, να συμμετέχει σε εταιρίες ειδικού σκοπού ή κοινοπραξίες καθώς και να προβαίνει σε κάθε απαραίτητη ενέργεια για την υλοποίηση του Προγράμματος ΗΛΙΟΣ.

Το τρίτο άρθρο της προτεινόμενης Ενότητας για το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ αναφέρεται στην αξιοποίηση του ηλιακού δυναμικού των προαναφερόμενων δημόσιων ακινήτων για το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ. Ειδικότερα, θεσπίζεται τόσο η δυνατότητα παραχώρησης κατά χρήση στην Εταιρεία ακινήτων του Δημοσίου, όσο και η παραχώρηση κατά χρήση, καθώς και η απευθείας εκμίσθωση, στην Εταιρεία ακινήτων που ανήκουν σε Ν.Π.Δ.Δ. ή ΟΤΑ Α' ή Β' βαθμού για την υλοποίηση του Προγράμματος ΗΛΙΟΣ και ειδικότερα για την εγκατάσταση, λειτουργία και σύνδεση με το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας των σταθμών παραγωγής ηλιακής ενέργειας και των συναφών τεχνικών έργων. Στις ρυθμίσεις του προτεινομένου τρίτου άρθρου εξειδικεύονται ζητήματα που αφορούν τη διαδικασία και τους όρους της προβλεπόμενης παραχώρησης, καθώς και θέματα που αφορούν στην επίλυση και διευθέτηση πιθανών περιπτώσεων παράνομης διακατοχής επί των ως άνω ακινήτων, καθώς και ενδεχόμενης απαλλοτρίωσης τυχόν εμπραγμάτων δικαιωμάτων τρίτων.

Το τέταρτο άρθρο του σώματος των διατάξεων ρυθμίζει τα ζητήματα χορήγησης αδειών για την υλοποίηση του Προγράμματος ΗΛΙΟΣ. Ειδικότερα, το τέταρτο άρθρο προβλέπει την ίδρυση και λειτουργία θυγατρικών εταιρειών για τη δημιουργία και λειτουργία ενός ή περισσοτέρων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. (Θυγατρικές Εταιρείες-Παραγωγοί), στις οποίες η Εταιρία «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.» εισφέρει τα κατάλληλα δικαιώματα επί των ακινήτων που διαχειρίζεται, της έχουν παραχωρηθεί ή της ανήκουν. Επίσης, με τη ρύθμιση του τέταρτου άρθρου προβλέπεται ότι η Εταιρεία προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την αδειοδότηση και θέση σε λειτουργία των σταθμών των θυγατρικών εταιρειών - παραγωγών, ενεργώντας ως πληρεξούσιος αυτών και καταθέτει κάθε απαραίτητη αίτηση για την υλοποίηση των έργων, συνοδευόμενη από τα αναγκαία δικαιολογητικά.

Περαιτέρω, το τέταρτο άρθρο μεριμνά για τη ρύθμιση κάποιων ειδικών θεμάτων που αφορούν στη διαδικασία προετοιμασίας, εξέτασης και χορήγησης των απαιτούμενων διοικητικών πράξεων, αδειών και εγκρίσεων που εκδίδονται από τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες και τους αρμόδιους φορείς της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την υλοποίηση του προγράμματος ΗΛΙΟΣ.

Τέλος, η προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα σύμπραξης, στο πλαίσιο της εθνικής πολιτικής για το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ και των σχετικών διακρατικών συμφωνιών που τυχόν έχουν συναφθεί, της Εταιρίας «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.» με στρατηγικό επενδυτή για την υλοποίηση των ως άνω σταθμών παραγωγής, τηρουμένων των αρχών της διαφάνειας, του ελεύθερου ανταγωνισμού και του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ενότητα Γ΄

Ολοκλήρωση της μεταφοράς της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ και της Οδηγίας 2009/30/ΕΚ για τα βιοκαύσιμα

Οι προτεινόμενες διατάξεις της Ενότητας Γ΄ του προσχεδίου ενσωματώνουν στο εθνικό δίκαιο τις Οδηγίες 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και 2009/30/ΕΚ σχετικά με την καθιέρωση μηχανισμού για την παρακολούθηση και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Σημειώνεται ότι, μέρος της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ έχει ήδη ενσωματωθεί με το ν. 3851/2010, ενώ οι διατάξεις της Οδηγίας 2009/30/ΕΚ σχετικά με τις προδιαγραφές για τη βενζίνη, το ντίζελ και το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης ενσωματώνονται με την απόφαση του Ανώτατου Χημικού Συμβουλίου 316/2010.

Ειδικότερα, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις της Ενότητας Γ':

α) διαχωρίζονται, ανάλογα με τη χρήση, τα καύσιμα από βιομάζα σε βιοκαύσιμα (υγρά και αέρια) για τις μεταφορές και βιορευστά (υγρά) για λοιπές πλην μεταφορών ενεργειακές χρήσεις,

β) τίθενται νέες διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή κριτηρίων αειφορίας σε βιοκαύσιμα και βιορευστά, δηλαδή θέσπιση ορίων υποχρεωτικής μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη χρήση βιοκαυσίμων και βιορευστών και την τήρηση αυστηρών περιβαλλοντικών κριτηρίων, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου της εφαρμογής τους, με τη θέσπιση κανόνων υπολογισμού των επιπτώσεων των βιοκαυσίμων, βιορευστών και των συγκριτικών τους ορυκτών καυσίμων στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου (κύκλου ζωής),

γ) συνίσταται στη Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής το Γραφείο Εποπτείας της Αειφορίας Βιοκαυσίμων και Βιορευστών με αντικείμενο την παρακολούθηση και τον έλεγχο της εφαρμογής των ανωτέρω κριτηρίων αειφορίας σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής των βιοκαυσίμων και των βιορευστών,

δ) τίθενται νέες διατάξεις σχετικά με την περαιτέρω προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που άπτονται πρόσθετων διοικητικών διαδικασιών, κανονισμών και κωδίκων, καθώς και πρόσθετων σχετικών διαδικασιών πληροφόρησης και κατάρτισης,

ε) συμπληρώνεται και τροποποιείται κατάλληλα ο ν. 3054/2002 με διατάξεις που καθιερώνουν μηχανισμό για την παρακολούθηση και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη χρήση καυσίμων στις χερσαίες μεταφορές, καθώς και την υποχρέωση ειδικής σήμανσης για τα βιοκαύσιμα στα σημεία λιανικής πώλησης αυτών,

στ) συμπληρώνεται και τροποποιείται κατάλληλα ο ν. 3468/2006 σχετικά με τον υπολογισμό του μεριδίου της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, τις εγγυήσεις προέλευσης, τις εκθέσεις και το εθνικό σχέδιο δράσης για την ανανεώσιμη ενέργεια, την κανονικοποίηση για τον καταλογισμό της παραγωγής υδροηλεκτρικής και αιολικής ηλεκτρικής ενέργειας, τον καταλογισμό της παραγωγής ενέργειας από αντλίες θερμότητας, καθώς και το ενεργειακό περιεχόμενο των καυσίμων για τις μεταφορές,

ζ) συμπληρώνεται και τροποποιείται κατάλληλα ο ν. 4001/2011 σχετικά με τις περικοπές ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και τον επιμερισμό του κόστους λόγω σύνδεσης νέων παραγωγών Α.Π.Ε.

Επιπροσθέτως και πέραν της ανωτέρω εναρμόνισης, τροποποιείται κατάλληλα ο ν. 3054/2002 με διατάξεις σχετικά με τη δυνατότητα των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και των ερευνητικών ή/και τεχνολογικών φορέων της χώρας να προμηθεύονται για ερευνητικούς σκοπούς τελικά και ημικατεργασμένα πετρελαιοειδή προϊόντα από διυλιστήρια και εταιρείες εμπορίας, καθώς και την άρση της πολυπλοκότητας και τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών ετήσιας κατανομής αυτούσιου βιοντίζελ, επιδιώκοντας την περαιτέρω διείσδυση των βιοκαυσίμων στις μεταφορές, την επίτευξη των εθνικών στόχων για τα βιοκαύσιμα και την ανανεώσιμη ενέργεια γενικότερα, καθώς και την ομαλή λειτουργία της αγοράς καυσίμων.